वर्ष: वाय
-
सम्राट अशोकाचा लोकहितकारी राजधर्म
प्रसाद माधव कुलकर्णी, इचलकरंजी ( ९८ ५०८ ३० २९० ) Prasad.kulkarni65@gmail.com प्राचीन भारतीय इतिहासामध्ये सम्राट अशोक हा एक महान राजा म्हणून सुपरिचित होता.सम्राट चंद्रगुप्तांचा नातू आणि बिंदुसराचा पुत्र असलेला अशोक हा मौर्य वंशातील तिसरा राजा. ख्रिस्त पूर्व २९७ ते २३२ हा कालखंड असणाऱ्या या राजाची कार्यपद्धती अशोकाच्या राजधर्म म्हणून नावाजली गेली आहे.वडील राजा बिंदुसार यांच्या…
-
सॉक्रेटिस : बलिदान देणारा पहिला तत्त्वज्ञ
प्रसाद माधव कुलकर्णी, इचलकरंजी (९८५०८ ३०२९० ) prasad.kulkarni65@gmail.co ‘सूर्य पाहिलेला माणूस ‘या नावाचे एक मराठी नाटक मराठी रंगभूमीवर येऊन गेले.प्रसिद्ध ग्रीक तत्त्वज्ञ सॉक्रेटिस याच्या जीवनावर व तत्वज्ञानावर आधारित या नाटकात सॉक्रेटिसची भूमिका ज्येष्ठ अभिनेते डॉ.श्रीराम लागू यांनी मोठ्या ताकतीने साकारली होती.सॉक्रेटिसच्या विचारांची खोली मोठी होती .अडीच हजार वर्षांपूर्वी म्हणजे इसवी सन पूर्व ४६९ ते ३९९…
-
मानव हाच मानदंड मानणारा ‘प्रोटागोरस ‘
प्रसाद माधव कुलकर्णी, इचलकरंजी (९८५०८ ३०२९० ) prasad.kulkarni65@gmail.co अडीच हजार वर्षांपूर्वी म्हणजे इसवी सन पूर्व ४८५ ते ४९० या काळात प्रोटागोरस नावाचा एक ग्रीक विचारवंत व आदर्श शिक्षक होता.मानव हा सर्व मूल्यांचा मानदंड आहे हा विचार त्याने आग्रहाने मांडला. इहवादी विचार मांडणाऱ्या विचारवंतांच्या मांदियाळीत प्रोटागोरस हे नाव आदराने घ्यावेच लागेल.कारण अडीच हजार वर्षांपूर्वी या विचारवंताने…
-
कन्फ्यूशियस : एक द्रष्टा चिनी तत्वज्ञ
प्रसाद माधव कुलकर्णी, इचलकरंजी (९८५०८ ३०२९० ) prasad.kulkarni65@gmail.co कन्फ्यूशियसहा इसवी सन पूर्व ५५१ ते ४७९ प्राचीन चीन मधील धर्मोपदेशक, समाज शिक्षक सामाजिक व राजकीय तत्वज्ञ अशा अनेक अंगांनी जगभर ख्यातीप्राप्त माणूस होता.चीनचे वैचारिक जीवन समृद्ध करण्यात त्याचा वाटा फार मोठा असल्याचे मानले जाते .प्राचीन जगाच्या संस्कृतीच्या आणि तत्त्वज्ञानाच्या सर्वश्रेष्ठ संस्थापकांमध्ये कन्फ्यूशियसची गणना केली जाते. त्याच्या…
-
हर्बर्ट स्पेंसर : बहुविद्या समाजशास्त्रज्ञ
प्रसाद माधव कुलकर्णी, इचलकरंजी (९८५०८ ३०२९० ) prasad.kulkarni65@gmail.co २७ एप्रिल हा समाजशास्त्राला ज्ञानशाखा बनवणाऱ्या थोर शास्त्रज्ञ हर्बर्ट स्पेन्सर यांचा जन्मदिन. ‘द स्टडी ऑफ सोसिओलॉजी ‘हा त्याचा एक महत्त्वाचा ग्रंथ मानला जातो.१८७३ मध्ये त्यांनी लिहिलेल्या या ग्रंथाचे विद्वानानी मोठे स्वागत केले होते. स्पेन्सर यांनी या ग्रंथाच्या सुरुवातीस म्हटले होते की, ‘ कदाचित आज विचारवंत समाजशास्त्राला एक…
-
अब्राहम लिंकन : लोकोत्तर राष्ट्रपुरुष
प्रसाद माधव कुलकर्णी, इचलकरंजी ( ९८ ५०८ ३० २९० ) Prasad.kulkarni65@gmail.com १५ एप्रिल हा अब्राहम लिंकन यांचा स्मृतिदिन. अब्राहम लिंकनचे हेडमास्टरस पत्र हे पत्र बहुतां शाळांमध्ये लावलेले दिसते आपल्या पाल्याला खऱ्या अर्थाने आदर्श नागरिक बनवण्यासाठी शिक्षकांना या पत्रात अब्राहम लिंकन यांनी मार्गदर्शन केले आहे. त्यांचा जन्म १२ फेब्रुवारी १८०९ रोजी अमेरिकेतकेंटकी राज्यातील हार्डिन काउंटीमधील सिंकिंग…
-
प्रा. वांगारी मथाई : ग्रीन बेल्टची जनक
प्रसाद माधव कुलकर्णी, इचलकरंजी ( ९८ ५०८ ३० २९० ) Prasad.kulkarni65@gmail.com १ एप्रिल हा प्रा. वांगारी मथाई यांचा जन्मदिन. आफ्रिकी संघाच्या आर्थिक, सामाजिक व सांस्कृतिक परिषदेच्या माजी अध्यक्ष आणि पर्यावरण रक्षण, मानवाधिकार आणि महिलांना अधिकार मिळवून देण्यात उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या प्रा. वांगारी मथाई या एक फार मोठ्या विदुषी होत्या. त्यांचा जन्म १ एप्रिल १९४० रोजी…
-
भाई वैद्य : सजग समाजवादी
प्रसाद माधव कुलकर्णी, इचलकरंजी (९८५०८ ३०२९० ) prasad.kulkarni65@gmail.co २ एप्रिल हा ज्येष्ठ नेते भाई वैद्य यांचा स्मृतिदिन. ज्येष्ठ समाजवादी नेते, व्यसंगी अभ्यासक ,उत्तम वक्ते, साक्षेपी विचारवंत,महाराष्ट्राचे माजी गृहमंत्री भाई वैद्य उर्फ भालचंद्र सदाशिव वैद्य हे २९ जून १९२८रोजी जन्मले तर २ एप्रिल २०१८ रोजी कालवश झाले. महाराष्ट्रासह देशभराच्या समाजवादी चळवळीचा ते आधारवड होते. वयाच्या चौदाव्या…
-
शमशाद बेगम: अनुनासिक स्वरातील कसदार आवाज
प्रसाद माधव कुलकर्णी, इचलकरंजी (९८५०८ ३०२९० ) prasad.kulkarni65@gmail.co २३ एप्रिल हा शमशाद बेगम यांचा स्मृतिदिन. शमशाद बेगम म्हणजे हिंदी चित्रपट सुट्टीतील एक अनुनासिक स्वरातील कसदार अनोखा व दमदार आवाज होता.१९४० ते १९७० ही तीन दशके त्यांच्या स्वरांनी रसिकांना वेड लावले होते. ते गारूड आजही आहेच. लेके पहिला पहिला प्यार भरके आखो मे खुमार ,मेरे पिया…
-
मोनालिसा ‘ कार लिओनार्दो द व्हिंची
‘प्रसाद माधव कुलकर्णी, इचलकरंजी (९८५०८ ३०२९० ) prasad.kulkarni65@gmail.co ‘मोनालीसा ‘ हे चित्र आणि त्या चित्रातील गूढ हास्य आणि त्यातील विविध छटा गेली पाच दशके जगभरातील चित्रकारांचा, रसिकांचा, आणि कलावंतांचा एक महत्त्वाचा चर्चाविषय राहिलेला आहे .आजही अनेकदा मोनालिसाचे चित्र समोर आले की त्याविषयीच्या खऱ्या खोट्या चर्चा आपल्याला आठवू लागतात.या जगप्रसिद्ध चित्राचा चित्रकार लिओनार्दो आहे . हा…
अन्वयार्थ 